Het probleem met westerse astrologie
De alom gewaardeerde astroloog Robert Hand vindt dat de westerse astrologie een solide filosofische basis mist. Ik denk dat hij daar gelijk in heeft. Het onderliggende probleem is dat je niet aan astrologie kunt doen zonder ten minste een paar (impliciete of expliciete) filosofische aannames. Tijd met een hoofdletter T, de aard van de menselijke ziel, determinisme-en-vrije-wil. Dit zijn allemaal filosofische onderwerpen.
De meeste westerse astrologen hebben geen gedegen filosofische opleiding gehad. Naast Robert Hand is Richard Tarnas waarschijnlijk de belangrijkste uitzondering. Hij is de auteur van een klassieker over de geschiedenis van de westerse filosofie, The Passion of the Western Mind, en hij schreef ook een klassieker over archetypische astrologie, Cosmos and Psyche. Voor de duidelijkheid: het was Richard Tarnas die mij er jaren geleden toe aanzette om astrologie serieus te nemen!
Tarnas vertegenwoordigt binnen de astrologie de Archetypische School, die sterk is beïnvloed door de ideeën van Carl Jung. Van alle astrologische stromingen die in de 20e eeuw zijn ontstaan, sluit de archetypische school het beste aan bij mijn eigen ideeën. Ik deel bijvoorbeeld hun bewondering voor Carl Jung. Dat gezegd hebbend, heb ik ook een paar kleine kritiekpunten waar ik nog op terugkom.
Astrologie in de 20e eeuw
In de 20e eeuw ontstonden er veel nieuwe stromingen en benaderingen. Sommige zijn vooral gebaseerd op technische inzichten of vernieuwingen (westerse siderische astrologie, astrocartografie, asteroïden, hogere harmonischen), andere op filosofische ideeën (theosofie, evolutionaire astrologie, archetypische astrologie) en weer andere op een combinatie die twee (Hamburgse School, Cosmobiologie).
Tegelijkertijd is er binnen de astrologische gemeenschap ook een conservatieve stroming, vooral gericht op de Hellenistische en Middeleeuwse traditie. Sommige conservatievelingen lijken te denken dat een boek minstens 500 jaar oud moet zijn om iets te bevatten dat de moeite waard is. En als deze mensen Uranus, Neptunus en Pluto als ‘nieuwkomers’ beschouwen, kun je je wel voorstellen hoe ze reageren op 25.000 asteroïden ‘met naam’ die nu hun achtertuintje zijn binnengedrongen 😉
Mijn gereedschapskist
Mijn doel is om astrologie op een holistische manier te benaderen. In de praktijk gebruik ik een mix van 20e-eeuwse technieken en de beste elementen uit de (Hellenistische) traditie. Ik integreer sterren (de methode van Bernadette Brady) en asteroïden voor een ‘360 degree‘ totaalbeeld.
De studie van asteroïden heeft mijn kijk op andere technieken behoorlijk beïnvloed. Sommige technieken zijn 100% compatibel (sterren, hogere harmonischen, lots, midpunten), andere zijn meer afhankelijk van de context (huizen), maar sommige concepten lijken helaas door de mand te vallen.
Ik wil nu een onderwerp aankaarten dat eigenlijk taboe is: de zin en onzin van de Tropische Zodiac. Ik zeg het zoals ik het zie, recht voor z’n raap, ook al maakt dat mij tot een buitenbeentje. Ik ben nog nooit een geboortehoroscoop tegengekomen die voor mij duidelijker werd door de lens van de Tropische Zodiac – tenminste als je ook asteroïden in de analyse betrekt. Dat gezegd hebbend, vind ik het Ram Punt wel degelijk relevant. (Ik heb dit ontdekt via onderzoek op basis van meer dan 300.000 datapunten en hoewel ik verrast was, loop ik niet weg van wetenschappelijke resultaten.)
Kortom: ik ben voor 99% siderealist. Gelukkig hoeft dit mijn aanpak en mijn analyses niet in de weg te staan, omdat ik sterrenbeelden (en huizen) daarin niet meeneem. Maar ideaal is het natuurlijk niet.
Vrije wil en determinisme
Door de introductie van asteroïden krijg je veel meer detail te zien. Zoveel detail zelfs, dat het je ideeën over determinisme kan veranderen. Hoewel je de volgende uitspraak met een korreltje zout moet nemen, zeg ik altijd dat ongeveer 95% van ons leven vooraf bepaald is. Dit betekent niet dat die 95% ook in de geboortehoroscoop is aan te wijzen. We moeten accepteren dat sommige astrologische indicatoren wisselende resultaten lijken op te leveren. Ook is er een bepaalde mate van subjectieve interpretatie-ruimte, enzovoort.
Wat ik over determinisme wil zeggen, is dat de benadering van de Archetypische Astrologie naar mijn mening iets te ‘losjes’ is als het gaat om de keuzevrijheid die we als individu lijken te hebben. Als je hier dieper op in wil gaan, raad ik de visie van Bernardo Kastrup aan. Hij stelt dat het hele debat over vrije wil en determinisme een ‘red herring’ is. Hij adviseert om de toekomst te benaderen alsof je vrije wil hebt, en het verleden alsof het vooraf bepaald was. Ik kan me goed vinden in deze houding.
Synchroniciteit
Jungiaanse synchroniciteit is een ander onderwerp waarbij ik de visie van Bernardo Kastrup meer waardeer dan die van Richard Tarnas. Ik denk dat Kastrup’s interpretatie van synchroniciteit dieper gaat en ook beter aansluit bij astrologie dan de klassieke ‘scarabee’ versie van synchroniciteit, die steeds maar wordt herkauwd in boeken over dit onderwerp – waaronder Cosmos and Psyche.
Kastrup heeft bij CERN gewerkt en kan met zijn wetenschappelijke achtergrond de bronnen van het synchroniciteit-debat tussen Wolfgang Pauli en Carl Jung kritisch beoordelen en in een bredere, zij het speculatieve, context plaatsen. Om Kastrup’s interpretatie van Jungiaanse synchroniciteit op waarde te kunnen schatten, zou je zijn boek Decoding Jung’s Metaphysics moeten lezen. Jung lezen kan een uitdaging zijn, maar Kastrup over Jung leest anders, en geeft helderheid en samenhang.
De reis van de ziel
Astrologen houden zich bezig met thema’s als reïncarnatie, karma, de reis van de ziel en zelfs de uiteindelijke bestemming daarvan. Vooral aanhangers van Evolutionaire Astrologie buigen zich over deze onderwerpen.
Persoonlijk vind ik het idee van reïncarnatie heel aannemelijk; het wordt zelfs tot op zekere hoogte door de wetenschap ondersteund. Ik sta ook open voor de mogelijkheid dat er in de geboortehoroscoop betrouwbare aanwijzingen zijn te vinden over vorige of toekomstige levens, al weet ik eerlijk gezegd niet welke techniek het gewenste resultaat zou opleveren. Het blijft een lastig onderwerp, vooral omdat uitspraken over reïncarnatie vrijwel niet falsifieerbaar zijn.
Ik geloof niet in het concept van karma als een kosmisch boekhoudsysteem dat bijhoudt hoe ‘goed’ of ‘slecht’ een bepaalde ziel heeft geleefd. Dat doet me net iets te veel denken aan een Sinterklaasverhaal. Ook heb ik moeite met het idee dat de reis van een ziel vooral een kwestie zou zijn van een lijn die ‘omhoog en naar rechts’ loopt – om een idee uit de financiële wereld te lenen. Ik denk wel dat een ziel een onveranderlijke kern kan hebben, of een kern die langzaam verandert, maar ik zie geen overtuigende reden om die ‘reis’ in Darwinistische of andere evolutionaire termen te framen. Wat de ‘uiteindelijke bestemming’ van de ziel betreft stel ik me 100% agnostisch op.
Hoe astrologie werkt
Veel mensen, en ook heel wat astrologen, gaan ervan uit dat astrologische fenomenen worden veroorzaakt door een soort energiestraal of een energieveld dat door de planeten wordt uitgestraald. Mijn eerste reactie daarop is dat asteroïden zo klein zijn, dat een fysicalistische verklaring wel heel erg onwaarschijnlijk lijkt. Als je het mij vraagt, heeft Richard Tarnas een veel betere suggestie. Hij gaat er vanuit dat de astrologische hemel een soort klok is. Het belangrijke punt is dat een klok het verstrijken van de tijd niet veroorzaakt, maar alleen laat zien hoe laat het is. In deze analogie geeft de astrologische hemel de kwaliteit van het moment aan. Dit gebeurt via een universele symbolische taal die simpele geometrische principes combineert met thema’s uit de klassieke wereld-mythologie, en ook met verrassend moderne, heel directe associaties die de asteroïden met zich meedragen.
Een nieuwe generatie wetenschappers (met name hoge-energiefysici zoals Nima Arkani-Hamed) heeft de afgelopen jaren abstracte geometrische structuren buiten de ruimtetijd, die zich op een of andere manier in de ruimtetijd lijken te projecteren. Iets om in gedachten te houden als jij worstelt met vragen over de oorsprong van een grote kosmische klok, die met opmerkelijke precisie de kwaliteit van de tijd lijkt weer te geven. Ook het Jungiaanse collectieve onbewuste lijkt van buiten de ruimtetijd te functioneren. Genoeg stof om over te speculeren.
Conclusie
Een heel algemene conclusie van dit verhaal zou kunnen zijn dat, naar mijn mening, een vorm van idealisme het enige realistische uitgangspunt is voor astrologen. Ik ben er vrij zeker van dat zowel Robert Hand als Richard Tarnas het daarmee eens zouden zijn. Nogmaals: ik raad iedereen aan om het werk van Bernardo Kastrup te lezen. Of je nou sceptisch bent over astrologie of niet.
Al deze ideeën zijn persoonlijk en speculatief. Ik deel ze hier alleen omdat ik consulten aanbied die raken aan sommige van deze onderwerpen – en aan de vraag hoe deze zich al dan niet verhouden tot de geboortehoroscoop. Ik hoop dat dit een beter beeld geeft van mijn perspectief en hoe dit zich vertaalt in mijn benadering van een consult.